FAO Gıda Fiyat Endeksi mayısta bir önceki aya göre %0,2 gerileyerek 130,8 puana indi. Tahıl fiyatlarındaki artış dikkat çekerken, bitkisel yağ ve süt ürünleri fiyatları düştü.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, küresel gıda fiyatları mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 oranında gerileyerek 130,8 puana indi. Bu düşüşe rağmen, endeks geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9’luk bir artış gösterdi.
Mayıs ayında FAO Gıda Fiyat Endeksi’nde yaşanan genel düşüşe rağmen, tahıl fiyatları bir önceki aya göre yüzde 2,6 artış gösterdi. Bu artışta, küresel bazda yükselen yakıt ve gübre maliyetleri ile olumsuz hava koşulları etkili oldu. Küresel buğday fiyatları aylık bazda yüzde 3,4, yıllık bazda ise yüzde 7,8 oranında arttı. Mısır fiyatları da aylık yüzde 1,9’luk bir artış kaydederken, Asya’daki hava koşulları endişeleri ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle pirinç endeksi yüzde 2,7 yükseldi.
Bitkisel yağ fiyatları ise mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 4,6 gerileyerek bu yılın ilk aylık düşüşünü yaşadı. Palm yağı fiyatlarındaki düşüş küresel ithalat talebindeki zayıflama beklentisi ve ham petrol piyasasındaki belirsizliklerden kaynaklanırken, soya yağı, kanola ve ayçiçeği yağı fiyatlarında arz durumuna bağlı dalgalanmalar gözlemlendi.
Şeker Fiyat Endeksi mayıs ayında yüzde 7,5’lik önemli bir yükseliş kaydetti. Bu artışta Brezilya’da şeker kamışı üretiminin daha büyük bir kısmının etanol üretimine yönlendirileceği beklentisi ve El Nino hava olayının Hindistan ile Tayland’daki üretime yönelik oluşturduğu riskler etkili oldu.
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, uluslararası tereyağı fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 0,5 düştü. Peynir fiyatları genel olarak sabit kalırken, yağsız süt tozu fiyatlarında artış gözlemlendi. Et fiyatlarında ise Çin ve ABD’den gelen güçlü ithalat talebinin etkisiyle büyükbaş hayvan eti fiyatları yükselirken, Avrupa Birliği’ndeki bol arz ve zayıf talep nedeniyle domuz eti fiyatları geriledi. FAO Et Fiyat Endeksi, bu dinamikler sonucunda yüzde 0,1’lik sınırlı bir artış gösterdi.
FAO Piyasalar ve Ticaret Birimi Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dirençli kaldığını ancak yükselen tahıl fiyatlarının hava koşullarına bağlı risklere ve enerji ile girdi piyasalarındaki aksamalara karşı kırılganlığı artırdığını belirtti. Ben-Belhassen, Hürmüz Boğazı gibi önemli ticaret yollarını etkileyen belirsizliklerin gübre kullanımını azaltabileceğine ve gıda fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabileceğine dikkat çekerek, bu durumun uluslararası koordineli eylem ihtiyacını vurguladı.
Ayrıca FAO, küresel tahıl üretiminin 2026/2027 sezonunda, buğday hasadındaki düşüşün etkisiyle yıllık bazda yüzde 2 azalarak 2 milyar 982 milyon tona gerilemesini bekliyor. Küresel tahıl kullanımının ise aynı dönemde yüzde 0,6 artacağı tahmin ediliyor. Dünya tahıl stoklarının pirinç envanterindeki düşüş nedeniyle yüzde 0,3 oranında hafif daralma göstermesi öngörülürken, küresel tahıl stok-kullanım oranının yüzde 31,7 seviyesinde kalacağı tahmin ediliyor.
