Uluslararası Enerji Ajansı raporuna göre Türkiye’nin çatıları 120 GW güneş potansiyeli taşıyor. Çatı tipi güneş enerjisi, hem arz güvenliğini artıracak hem de maliyetleri düşürecek.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye’nin çatıları 120 gigavatlık güneş enerjisi potansiyeli barındırıyor. Çatı tipi güneş enerjisinin yaygınlaştırılması, elektrik üretimini dağıtarak enerji sisteminin merkezi yapısını azaltacak ve güneş enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payını artıracak.
Bu model, enerji üretiminde sübvansiyonlara bağımlılığı azaltma ve tüketicilerin kendi elektriğini daha uygun maliyetle üretme imkanı sunuyor. Türkiye’nin en yüksek çatı tipi güneş enerjisi potansiyeline sahip illeri İzmir, İstanbul ve Ankara olarak belirlendi.
Çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaşması, yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmayıp enerji güvenliğini de güçlendiriyor. Özellikle doğal afetler sonrası merkezi enerji sistemlerindeki kesintilere karşı dayanıklılık sağlayarak elektrik arzının devamlılığına katkıda bulunuyor.
Büyük ölçekli santrallere kıyasla avantajlar sunan çatı tipi güneş PV sistemlerinin yaygınlaşmasının önünde düzenleyici ve uygulamaya ilişkin engeller bulunuyor. Türkiye, 2019’da aylık mahsuplaşmaya dayalı net ölçüm sistemini uygulamaya koyarak ihtiyaç fazlası elektriğin satılmasına imkan tanıdı.
Ancak, çatı tipi güneş enerjisinde kurulum süreçlerinin uzunluğu yatırımların yaygınlaşmasını sınırlıyor. Başvurudan kuruluma kadar birden fazla kurumun onayını gerektiren süreçler 27 haftaya kadar uzayabiliyor.
Türkiye, 2035’e yönelik rüzgar ve güneş enerjisi hedeflerine ulaşmak için reformlar yapıyor. 24 Temmuz 2025’teki yasal düzenlemelerle rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin izin süreçleri 48 aydan 18 aya indirildi.
Yeni binalar ve kamu binalarında çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, Türkiye’nin enerji hedeflerine ve kendi kendine yeterlilik vizyonuna katkı sağlayabilir. Güneş fotovoltaik teknolojisi, lisanssız elektrik üretiminden en çok yararlanan kaynak oldu ve özellikle konut ve tarım sektörlerinde çatı tipi kurulumların artmasına neden oldu.
Fotovoltaik güneş, 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin lisanssız elektrik üretim kapasitesinin yüzde 97’sini, yaklaşık 23 gigavatını oluşturdu. Bu kapasitenin artırılması için dağıtık enerji altyapısının güçlendirilmesi önem taşıyor. Akıllı sayaçlar, küçük ölçekli ve dağıtık yenilenebilir enerji altyapısının gelişimini destekleyecek.
Hazırlanan yol haritasının hedefleri arasında elektrik sistemine 35 gigavatlık esnek kaynak kazandırmak yer alıyor. Bu kapasitenin 10 gigavatı depolama sistemleriyle çatı tipi güneş enerjisi, 10 gigavatı büyük ölçekli enerji depolama, 5 gigavatı şebeke yönetimi ve 10 gigavatı talep tarafı yönetimi olacak. Dağıtık üretimin yaygınlaştırılması, akıllı sayaçlar ve enerji depolama kapasitesinin artırılmasıyla çatı tipi güneş enerjisinin, Türkiye’nin elektrik sisteminde yenilenebilir enerji payını ve enerji arz güvenliğini artırması bekleniyor.
