İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda başbakanları ile Sinn Fein lideri Cardiff’te Birleşik Krallık’tan ayrılık mutabakatı imzaladı. Belge, anayasal değişim çağrısı yapıyor.
İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda genelinde faaliyet gösteren Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya geldi. Liderler, Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören bir mutabakat zaptı imzaladı.
İmzalanan mutabakat zaptı, ulusların demokratik yollarla ve halklarının iradesine uygun olarak kendi geleceklerini belirleme hakkına sahip olduğunu belirtti. Belgede, Birleşik Krallık hakimiyetinin sona ermekte olduğu ve anayasal değişimin gelmekte olduğuna dair güçlü bir ivme bulunduğu ifade edildi.
Belge, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’nın daha güçlü bir ekonomi, kendi enerji kaynaklarını geliştirme, Avrupa ve uluslararası iş birliği hedefleri için birlikte çalışmasını öngörüyor. Liderler, İngiltere Hükümeti’ne ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlanma, bunu planlama ve kolaylaştırma çağrısı yaptı.
Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth konuştu. Iorwerth, Birleşik Krallık Parlamentosu’nun bulunduğu Westminster’ın halktan uzak kaldığına vurgu yaparak, Galler halkının kendi geleceği hakkında karar verme hakkını savundu.
Başbakan Iorwerth, Westminster’ın işlevsel olmadığı ve iktidarın halka daha yakınlaştırılması gerektiği konusunda büyüyen bir kabul olduğunu belirtti. Galler’in bir ulus olarak halkının hak ettiği geleceği inşa edebilmesi için gerekli yetkilere, kaynaklara ve adil muameleye sahip olması gerektiğini ifade etti.
İskoçya Başbakanı John Swinney, tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanların bulunduğunu söyledi. Swinney, bu toplantının Birleşik Krallık’ın anayasal yolculuğunda kritik bir an olduğunu vurguladı.
Swinney, İskoç halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu. Kendi geleceğini tayin prensibinin görüşmelerin temelini oluşturduğunu belirten Swinney, halkların kendilerini ifade etmesi ve geleceklerini belirlemesinin devredilemez bir hak olduğunu ekledi. İskoç Parlamentosu dönemi içinde İskoçya halkının kendi geleceğine karar verebilmesini sağlamayı hedeflediğini dile getirdi.
Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill, bu değişimin durdurulamaz olduğunu ve hangi İngiliz Başbakanının ne söylerse söylesin, gerçekleşen gelişmelerin önünün kesilemeyeceğini ifade etti. O’Neill, ülkelerinin tarihi bir an ve kaçırılmaması gereken bir fırsat ile karşı karşıya olduğunu belirtti.
O’Neill, ortak davalarının kendi geleceklerini tayin etme hakkına sahip olmaları olduğunu vurguladı. Ayrıca, bu mesajın Westminster’da birlikte duyurulması gerektiğini dile getirdi.
Sinn Fein Partisi Başkanı Mary Lou McDonald ise İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık sadece kendi partisinin gündemi olmadığını ifade etti. McDonald, İrlanda halkının baskı veya müdahale olmadan anayasal geleceğine karar verme hakkı olduğunu savundu. İrlanda’nın geleceği ve ülkenin yeniden birleşmesinin, İrlanda adasındaki bütün insanların meselesi olduğunu sözlerine ekledi.
