Fransa, 15 yaş altı çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan yasayı kabul etti. Uygulama, platformlara yaş doğrulama sorumluluğu getiriyor.
Fransa, 15 yaş altı çocuklara sosyal medya kullanımını yasaklayan yasa tasarısını Senato ve Ulusal Meclis’te kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un desteklediği bu düzenleme, çocukları çevrimiçi zararlı içeriklerden korumayı hedefliyor. Yasanın yürürlüğe girmesi için Anayasa Konseyi sürecinin tamamlanması beklenirken, Fransa Avrupa’da dijital reşitlik yaşını belirleyen ilk ülke olacak. Yeni hesaplar için 1 Eylül 2026’dan itibaren uygulanması planlanıyor.
Hükümet, yasanın yeni eğitim-öğretim yılına yetişmesini hedeflerken, yeni sosyal medya hesapları için yasağın 1 Eylül 2026’dan itibaren uygulanmasını öngörüyor. Halihazırda hesabı bulunan 15 yaş altı kullanıcılar için ise platformlara dört aylık geçiş süresi tanınacak. Bu sürenin ardından, 1 Ocak 2027’den itibaren mevcut hesaplar da yaş doğrulama sürecine tabi tutulacak.
Yasanın en kritik başlıklarından biri, yaş doğrulama sürecinin nasıl yürütüleceği oldu. Dijital İşlerden Sorumlu Bakan Anne Le Henanff, bu sorumluluğun sosyal medya platformlarında olacağını açıkladı. Le Henanff, “Sorumluluğu sosyal ağlara yüklüyoruz. Yaşı doğrulayacak teknik çözümü onlar bulmak zorunda kalacak” ifadelerini kullandı. Bakan, France Identite ve La Poste’un iştiraki Docaposte gibi mevcut teknik çözümlerin kullanılabileceğini belirtti.
Le Henanff, platformların kullanıcılara tek bir yaş doğrulama yöntemi dayatmasını istemediklerini vurguladı. Bakan, “Tek bir yaş doğrulama tekniği önerilmesini istemiyoruz. En az iki seçenek istiyoruz” dedi. Hükümetin üzerinde durduğu modelde, üçüncü bir güvenilir aracı, kullanıcının yaşını doğrulayarak platforma sadece 15 yaşından küçük olup olmadığına dair ikili bir yanıt gönderecek.
Instagram, TikTok, Facebook ve Snapchat gibi platformların kullanıcılar arası paylaşım, yorum ve etkileşim imkanı sunan bölümleri yasa kapsamında değerlendirilecek. YouTube ve WhatsApp gibi hizmetlerde ise video izleme ya da mesajlaşma işlevleri doğrudan yasağın hedefi olmayacak. Ancak, yorum yapma, paylaşımda bulunma ve sosyal ağ etkileşimi oluşturan özellikler düzenleme kapsamına girebilecek.
Yasa, çevrimiçi ansiklopediler, eğitim içerikleri ve açık kaynaklı eğitim veya yazılım paylaşım platformlarına istisna tanıdı. Hangi hizmetlerin sosyal ağ işlevi nedeniyle uygulamaya dahil edileceği, yaş doğrulama sistemlerinin devreye girmesiyle daha netleşecek.
Yasanın kabul edilmesine rağmen uygulanabilirliği konusunda tartışmalar devam ediyor. Komünist milletvekili Soumya Bourouaha ve Sosyalist milletvekili Arthur Delaporte, yaş doğrulama yöntemlerinin belirsizliğini eleştirdi. Boyun Eğmeyen Fransa Partisi (LFİ) milletvekili Louis Boyard ise düzenlemeyi “ikiyüzlü ve tehlikeli” olarak nitelendirerek, yasağın VPN veya başkası adına açılmış hesaplarla kolayca aşılabileceğini savundu.
Yasanın arka planında, Fransa Ulusal Gıda, Çevre ve İş Sağlığı Güvenliği Ajansı Anses’in çocukların ekran ve sosyal medya kullanımına dair endişe verici raporları bulunuyor. Anses, her iki çocuktan birinin günde 2 ila 5 saat akıllı telefon kullandığını ve bu durumun uyku bozuklukları, özsaygı eksikliği ve siber zorbalık gibi ruh sağlığı sorunlarıyla bağlantılı olabileceğini vurgulamıştı.
Yasa, sosyal medya yasağının yanı sıra liselerde cep telefonu kullanımına yönelik yeni düzenlemeler de içeriyor. Fransa’da ilkokul ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağı, 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren liseleri de kapsayacak şekilde genişletilecek. Hükümet, bu adımın öğrencilerin derslere daha iyi odaklanmasını amaçladığını belirtti.
