Hirfanlı HES, yerli teknolojiyle modernize edilerek verimliliği artırılıyor. Türbin verimi %94’e çıkacak, yıllık üretim kapasitesi yükselecek.
Türkiye’nin enerji altyapısında önemli bir yere sahip olan Hirfanlı Hidroelektrik Santrali (HES), yerli teknoloji kullanılarak kapsamlı bir modernizasyondan geçiriliyor. 1959’dan bu yana elektrik üreten santralin rehabilitasyonu ile türbin verimliliğinin artırılması ve ekonomik ömrünün uzatılması hedefleniyor. Bu yenileme çalışmaları kapsamında, santralin kurulu gücü ve yıllık üretim kapasitesi de önemli ölçüde artacak.
Yaklaşık 67 yıldır faaliyet gösteren Hirfanlı HES, toplam 128 megavat kurulu güce sahip ve bugüne dek yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik üretti. Rehabilitasyon projesiyle santralin türbin veriminin yüzde 87,9’dan yüzde 94,15’e çıkarılması amaçlanıyor. Bu artış, aynı su kullanımıyla yıllık yaklaşık 15 gigavatsaat ek elektrik üretimi sağlayacak. Bu ek üretim, yaklaşık 10 bin konutun yıllık enerji ihtiyacını karşılayabilecek düzeyde bulunuyor.
Projede, HES teknolojilerinde yüzde 92’lik yerlilik oranıyla dikkat çekiliyor. Türbin tasarımı TEMSAN, jeneratör yenileme çalışmaları EÜAŞ Jeneratör Fabrikası, kontrol ve otomasyon sistemleri ise EÜAŞ tarafından yürütülüyor. Kritik bileşenlerin geliştirilmesinde TÜBİTAK MAM da görev alıyor. Bu yerli üretim odaklı çalışmalar, yabancı tedarikçilere yönelik lisans ve güncelleme bağımlılığını azaltmayı hedefliyor.
Kapsamlı modernizasyonun ardından Hirfanlı HES’in ekonomik ömrünün en az 40-50 yıl daha uzatılması planlanıyor. İlk ünitenin rehabilitasyonunun bu yıl sonunda tamamlanması öngörülüyor. Türkiye’nin 1983’te ilk yüzde 100 yerli türbinine ev sahipliği yapan santralin rehabilitasyonu sonrası, Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kriterlerini de karşılaması ve şebeke dengeleme ile frekans düzenleme hizmetlerine katkı sunması bekleniyor.
EÜAŞ Hidrolik Santraller Daire Başkanı Gökhan Kaya, rehabilitasyonun santralin verimliliğini artırma ve ömrünü uzatma amacını taşıdığını belirtti. Kaya, zamanla oluşan verim kayıplarının giderileceğini ve rehabilitasyondan çıkan ünitelerin yüzde 94 verimle çalışmasını beklediklerini ifade etti. Yerli ve milli imkanlarla yürütülen bu projenin, rehabilite edilen ünitelerin yüzde 92 yerlilik oranına sahip olmasını sağlayacağını ekledi.
Kaya, Hirfanlı HES’in bugüne kadar yaklaşık 17 milyar 205 milyon kilovatsaat elektrik ürettiğini ve yıllık ortalama 250 milyon kilovatsaat üretimle yaklaşık 160 bin hanenin enerji ihtiyacını karşıladığını hatırlattı. Kızılırmak Havzası’ndaki yağışların etkilerine de değinen Kaya, Hirfanlı rezervuar alanında ciddi bir yükselme gözlemlediklerini ve bu yükselişin devam etmesinin beklendiğini sözlerine ekledi.
